Ilber ORTAYLI
Eski Dünya Seyahatnamesi
Aşina Kitaplar, 2007

Ilber Ortaylı Seyahatnamesi, tarihçimizin seyyah kişiliğiyle Isfahan’dan Venedik’e, Kudüs’ten Kırım’a, Tokyo’dan Yemen’e geniş bir coğrafyada seyahate çıkarıyor.

    Onun adımlarına eşlik ederken, Eski Dünya düzeninin ülke ve şehirlerinin büyülü zamanlarına gidiyor ve geçmişimizle yeniden usulca buluşuyoruz.

    Osmanlı Diyarlarındaki izlenimleri ise Imparatorluk topraklarına bizi daha da aşina kılıyor.

    Dünya, seyyahların dilinde ve gözünde büyür, genişler, çoğalır. Seyahatnameler, bizi zamanın derinliklerine, tarihin katmanlarına ulaştırır.

    Ilber Ortaylı Seyahatnamesi, tarihçimizin seyyah kişiliğiyle Isfahan’dan Venedik’e, Kudüs’ten Kırım’a, Tokyo’dan Yemen’e geniş bir coğrafyada seyahate çıkarıyor.

    Onun adımlarına eşlik ederken, Eski Dünya düzeninin ülke ve şehirlerinin büyülü zamanlarına gidiyor ve geçmişimizle yeniden  usulca buluşuyoruz.

    Osmanlı Diyarlarındaki izlenimleri ise Imparatorluk topraklarına bizi daha da aşina kılıyor.

    Keskin gözlemleri, nesnel tespitleriyle de bugünün dünyasını daha  doğru anlama imkanı veriyor.

öNSöZ

{mosimage}    Ben bizim neslin içinde erken denebilecek bir yaşta yurtiçinde ve yurtdışında gezmeye başlamış talihli insanlardanım. Bu talihimi büyük ölçüde kendi gayret ve inadıma, ebeveynimin kıt kaynakla da olsa bahşettiği imkanlara borçluyum. Ama bazen onlarla bile seyahatseverliğim konusunda ihtilafa düşmüşümdür. Fizik olarak da dünyaya gözümü seyahatle açtım. Hiç alakası olmayan bir ülkede doğdum. Alakası olmayan yerlerden geçip ülkemize ulaştım.

    Şuursuzca tamamladığım bu uzun gezileri şuurlu olarak çok erken yaşta tekrarlamaya başladım. Kıt paramla Avrupa’daki demiryollarının ikinci mevki vagonlarında oradan oraya gezindim. Küçük bir bavul ve seyahat rehber kitaplarımla çıktığım yolculuklarda insanlarla gevezelik etmekten büyük zevk duydum. Viyana kafelerinde ihtiyarlarla konuştum. Şam’da baklava ve meyva tatlısı yedim ve bir imparatorluğun hepimize bıraktığı  en önemli ortak miras yani Türkçe sayesinde her yere girip çıktım.

    42 yıl evvelin imkanlarıyla Suriye’yi tanıdım. Venedik’i tanıdım. Soğuk harp sıralarında Viyana’da bulunmanın imtiyazından yararlandım. çekoslovakya’ya, Macaristan’a rahatça girip çıktım. Ol vakit Japon turistler dolu değildi. Almanlar da henüz çok az geliyordu. Avrupa’nın en önemli operalarından olan Prag ve Budapeşte’de opera temsillerini istediğim gibi, localarda takip edebildim.  Buna talebe bütçem yetiyordu. Floransa’da Ufizzi galeride henüz kuyruklar yoktu. Vatikan’da Sistin Şapel’de veya Pinokoteka da itiş kakış olmadan rahatça ziyaret yapabiliyordum.  Yunanistan rahattı. Balkanlar çok sıcak kanlıydı. Gördüğüm Saraybosna, Bursa’nın kopyası idi.

    Ama asıl el değmemiş ve güzel olan bizim ülkemizdi. Antalya Konyaaltı plajında  hiç kimseler yoktu. önünden geçen Sideli korsanların, deniz tanrısı Poseidon’un ve nereidlerin hayaliyle denize giriyordum. Aksaray Niğde’si ile Sultanhan üzerinden Konya’ya ulaşmak XIII. asırdaki ipek yolculuğunu neredeyse tam lezzetiyle veriyordu. Tozu toprağı dahil…

    Tek talihsizliğim ömür boyu uykusuz gecelerde ezberlediğim Rusçayı ancak 40 yaşımda ana ülkesinde kullanabilmek olmuştur.  Neyse ki; Gorbaçov devrinde eski Rusya’nın henüz izleri vardı. Şimdi o bile yok. Peki Rusya öyle de bizim ülke daha mı farklı? Utanmaz inşaat histeryasıyla hangi şehir ve kasabamızda eski hava kalabildi ki? 1960’larda Izmir’i, Ege havalisini gezen Antalya’yı Anamur’u Mersin’i arşınlayan, Karaman’da, Konya’da kalan, 1950’lerin Istanbul’unda yaşayan, Bursa’nın hayal gibi ortamında gezinen bizler için bu arsız değişim bir ızdıraptır. Bütün bu havalide Türkiye kadar kentleri ve tabiatları tahrip eden bir ülke belki ancak Mısır’dır. Ve bir ölçüde de Yunanistan. Bu yazılarımı bir araya getirirken gençliğimin Akdeniz ve Ortadoğu’su ile şimdikini karşılaştırmaya gayret ediyorum. Değişme kaçınılmazdır. Ama vandalca değiştirmeye tahammül etmememiz gerekir.

    Bu kitabın hazırlanması fikrini ortaya atan ve gerçekleştiren Ali Kemaloğlu’na ve makalelerin redaksiyonunu yapan Ismail Küçükkaya’ya teşekkür ederim.

IçINDEKILER

• önsöz
  Editörün notu
• KIRIM: Ecdad Toprağı
• ORTADOÐU
  Kırk Yıl öncesi
  Şam
  Haleb
  Kudüs
  Irak
  Lübnan
• MISIR
  Iskenderiye Kütüphanesi
• BAHREYN
   Osmanlı Mirasını Yok Etmek
• YEMEN
• YUNANISTAN
   Girit
  Atina günlüğü
  Selanik
  Selanik’ten Aynaroz’a
• ARNAVUTLUK
• MAKEDONYA
• BOSNA
  Mostar köprüsü
• BUDAPEŞTE
• IRAN
  Isfahan, Nısf-ı cihan
  Her yerde Iran…Daskyleion’da da!
• RUSYA
  Dükalığın başşehri, Vilademir
  Moskova
• KAFKASYA
  Bakü’de Içşehir
• ITALYA
  Venedik
  Türkiye ve Italya
  Katolik inancına mensup kitle kan kaybediyor
  Devlet içinde devlet
• ISPANYA
  Endülüs
  Ispanya, zil, şal ve gül müydü?
  Barselona ve Madrid
• ALMANYA
  Berlin’de bir hafta son
• çEK CUMHURIYETI VE PRA
• HINDISTAN
  21’inci yüzyıl eşiğinde Hindistan
• çIN
• JAPONYA
  

Aşina Kitaplar © 2007
Eski Dünya Seyahatnamesi

Aşina Kitaplar

Yayın Hakları Aşina Kitaplar-Turmaks Yayıncılık Ltd Şti.’ne aittir.

Refik Belendir Sokak 46/3 Y. Ayrancı Ankara
Tel - 0 312 441 99 41  Faks- 0 312 440 10 35
www.asinakitaplar.com
Bu ePosta adresi istek dışı postalardan korunmaktadır, görüntülüyebilmek için JavaScript etkinleştirilmelidir

Genel Yayın Yönetmeni: Nihal Kemaloğlu
Yayına Hazırlayanlar: Neslihan Atatimur, Gonca Tatar, Ali Kemaloğlu, Ayşen Bingöl
Editör: Ismail Küçükkaya
çizimler: Mehmet Şüküroğlu
Kapak Tasarım: Mustafa Alibaşoğlu
Kapak Fotoğraf: Yavuz Alatan
Dizgi ve Baskı öncesi Hazırlık: Songül Kalender
Baskı ve Cilt: MedicoGraphics Ajans ve Matbaacılık

Aşina Kitaplar bir Arjantin Felsefe Grubu Yayınıdır
www.arjantinfelsefe.com
Bu ePosta adresi istek dışı postalardan korunmaktadır, görüntülüyebilmek için JavaScript etkinleştirilmelidir